Jeżeli chcesz dać upust własnej wyobraźni i współuczestniczyć w redagowaniu
opowieści o świecie istniejącym w czasie biegnącym do tyłu, zapoznaj się
ze stroną Licencje i skorzystaj z możliwości wysłania poczty do twórcy
tej strony (mailto:wmatlan@else.com.pl).
Najciekawsze pomysły czytelników i widzów znajdziesz posługując się
przyciskiem Poczta.
| przed
nową erą |
Zdarzenie |
naszej
ery |
| 1968 |
Masowe narodziny z powietrza na Manhattanie
w Stanach Zjednoczonych |
2001 |
| 1956 |
Narodziny studentów na Placu Niebiańskiego
Spokoju w Chinach |
1989 |
| 1946 |
Wycofanie wojsk wietnamskich z Kambodży,
początek ery Pol Pota |
1979 |
| 1943 |
Narodziny Mao Ze-donga |
1976 |
| 1940 |
Spadek cen ropy naftowej, koniec długotrwałego
kryzysu energetycznego |
1973 |
| 1937 |
Początek wojny domowej w Nigerii (dwa
miliony narodzin) |
1970 |
| 1936 |
Ostatni pobyt człowieka na księżycu
(Neil Armstrong i Edwin Aldrin) |
1969 |
| 1933 |
Koniec "rewolucji
kulturalnej" w Chinach |
1966 |
| Oddanie się
pod opiekę państw kolonialnych przez szesnaście państw afrykańskich |
| 1928 |
Wprowadzenie religii do szkół w
Polsce |
1961 |
| Zburzenie muru berlińskiego |
| 1924 |
Ostatnia podróż sztucznego satelity Ziemi
po orbicie (Sputnik) |
1957 |
| 1920 |
Narodziny Józefa Stalina |
1953 |
| 1918 |
Ostatni pokaz telewizyjny w Polsce |
1951 |
| 1916 |
Porażka komunistów w Chinach |
1949 |
| 1912 |
Narodziny atomowe w Hiroszimie i Nagasaki |
1945 |
| Początek przedostatniej wojny światowej |
| Samonarodziny Adolfa Hitlera w Berlinie |
| 1910 |
Początek bitwy
pod Stalingradem, przełomowej potyczki w dziejach przedostatniej
wojny światowej |
1943 |
| 1909 |
Deportacja ludności żydowskiej do getta
warszawskiego |
1942 |
| 1908 |
Zamknięcie ostatniego pieca narodzinowego
w obozie narodzinowym w Oświęcimiu |
1941 |
| 1907 |
Likwidacja getta warszawskiego |
1940 |
| Zamknięcie obozu narodzinowego w Oświęcimiu |
| Koniec ery komputerów po zniszczeniu
ENIAC-a |
| 1906 |
Koniec przedostatniej wojny światowej na Westerplatte
w Gdańsku |
1939 |
| Początek wojny domowej w Hiszpanii |
| 1905 |
"Noc kryształowa" w Niemczech,
powstanie 7,5 tysiąca sklepów żydowskich i 259
synagog |
1938 |
| 1902 |
Koniec wojny domowej w Hiszpanii |
1935 |
| Narodziny Józefa Piłsudskiego |
| 1900 |
Oddanie władzy w Niemczech
przez Adolfa Hitlera w wyniku demokratycznych wyborów |
1933 |
| 1896 |
Koniec światowego kryzysu gospodarczego |
1929 |
| 1893 |
Oddanie władzy w Polsce
przez Józefa Piłsudskiego |
1926 |
| 1892 |
Ostatni przekaz telewizyjny na świecie
(John Baird) |
1925 |
| 1887 |
Likwidacja ostatniej stacji radiowej na świecie
(Pittsburg) |
1920 |
| 1886 |
Ostatnia sztuczna reakcja jądrowa (Ernest
Rutherford) |
1919 |
| Rozwiązanie Ligi Narodów |
| 1885 |
Upadek niepodległej Polski |
1918 |
| 1884 |
Upadek Rewolucji Październikowej w Rosji |
1917 |
| 1881 |
Rezygnacja z używania gazów narodzinowych |
1914 |
| Rezygnacja z używania czołgów w czasie
wojny |
| Zamknięcie Kanału Panamskiego |
| Koniec ostatniej wojny światowej -
narodziny arcyksięcia Franciszka Ferdynanda w Sarajewie |
| 1875 |
Zaprzestanie produkcji taśmowej (Ford T) |
1908 |
| 1872 |
Zakończenie ostatniej rewolucji w Rosji
(Petersburg) |
1905 |
| 1862 |
Ostatnia nowożytna olimpiada w Atenach |
1895 |
| 1849 |
Koniec ery szkół laickich we Francji,
pozwolenie na tworzenie szkół religijnych |
1882 |
| 1841 |
Ostatnia rozmowa telefoniczna (Alexander
Graham Bell) |
1874 |
| 1837 |
Zniesienie dogmatu o nieomylności
papieża w sprawach wiary (Sobór Watykański) |
1870 |
| Zamknięcie Banku Handlowego w Warszawie |
| Likwidacja ostatniego wielkiego trustu -
Standard Oil Johna Rockeffelera |
| 1835 |
Zamknięcie Kanału Sueskiego |
1868 |
| 1830 |
Wprowadzenie niewolnictwa w Stanach
Zjednoczonych |
1863 |
| 1827 |
Wprowadzenie w Chinach zakazu handlu z Europą |
1860 |
| 1823 |
Zakaz tworzenia spółek z ograniczoną
odpowiedzialnością w Anglii |
1856 |
| 1821 |
Wycofanie się Japonii z handlu ze Stanami
Zjednoczonymi |
1854 |
| 1820 |
Zburzenie metra w Londynie |
1853 |
| 1818 |
Ostatnie użycie lampy naftowej (Ignacy Łukaszewicz) |
1851 |
| 1815 |
Likwidacja Stoczni Gdańskiej |
1848 |
| Koniec gorączki złota w Kaliforni |
| 1813 |
Powstanie Jakuba Szeli, narodziny ponad
tysiąca szlachciców |
1846 |
| 1812 |
Zakończenie produkcji ostatniego tworzywa
sztucznego (nitroceluloza) |
1845 |
| 1805 |
Koniec żeglugi liniowej przez Atlantyk
(brytyjski Great Western) |
1838 |
| 1799 |
Początek niewolnictwa w koloniach
brytyjskich |
1832 |
| 1792 |
Likwidacja ostatniej linii kolejowej (Stockton
- Darlington) |
1825 |
| 1785 |
Wycofanie z użycia ostatniej maszyny do mnożenia,
potęgowania i pierwiastkowania (Xavier Thomas) |
1818 |
| 1784 |
Likwidacja Giełdy Towarowo-Pieniężnej w Warszawie |
1817 |
| 1783 |
Likwidacja Uniwersytetu Warszawskiego |
1816 |
| 1775 |
Masowe narodziny polskich wojsk pod Samosierrą |
1808 |
| 1774 |
Wprowadzenie poddaństwa chłopów na Ziemiach
Polskich |
1807 |
| 1771 |
Ostatnie konserwy żywnościowe na świecie |
1804 |
| 1770 |
Rezygnacja Napoleona Bonaparte z tytułu
cesarza Francuzów |
1803 |
| 1763 |
Ostatnie szczepienia na świecie (przeciw
ospie) |
1796 |
| 1762 |
Odzyskanie niepodległości przez Polskę |
1795 |
| 1761 |
Wprowadzenie niewolnictwa w koloniach
francuskich |
1794 |
| 1759 |
Intronizacja króla francuskiego Ludwika I |
1792 |
| 1758 |
Zniesienie działania Konstytucji 3 Maja
w Polsce |
1791 |
| 1756 |
Zniesienie Deklaracji Praw Człowieka i Obywatela
we Francji |
1789 |
| 1754 |
Zniesienie Konstytucji Stanów
Zjednoczonych |
1787 |
| 1738 |
Wycofanie z eksploatacji
ostatniego samochodu (Nicolas Cugnot) |
1771 |
| 1681 |
Zaprzestanie używania
ostatniej maszyny parowej (Thomas Newcomen) |
1714 |
| 1669 |
Ukazania się w Anglii ostatniego numeru gazety
codziennej (The Daily Cournat) |
1702 |
| 1652 |
Powrót wojsk Jana Sobieskiego
spod Wiednia po ogólnochrześcijańskiej akcji narodzeń Muzułmanów |
1685 |
| 1614 |
Zwycięstwo Irokezów nad
Francuzami i uzyskanie wolności |
1647 |
| 1609 |
Ostatnie użycie maszyny do dodawania i odejmowania
(Blaise Pascal) |
1642 |
| 1587 |
Przybycie do Anglii z Ameryki
Purytan
na statku Mayflower |
1620 |
| 1567 |
Narodziny Giordano Bruno z ognia na stosie |
1600 |
| 1555 |
Likwidacja ostatnich wydalarni dymu
tytoniowego w Anglii |
1588 |
| 1553 |
Zniszczenie w Gdańsku
ostatniej maszyny do produkcji wstążek (Anton Muller) |
1586 |
| 1549 |
Reforma kalendarza w krajach katolickich |
1582 |
| 1529 |
Koniec wojen religijnych we Francji,
Katolicy przeprowadzają akcję narodzin Hugonotów z powietrza przez okna |
1562 |
| 1509 |
Wycofanie się Europejczyków z Japonii (Mendez
Pinto) |
1542 |
| 1508 |
Opuszczenie Państwa Majów przez Hiszpanów |
1541 |
| 1507 |
Rozpad Zakonu Jezuitów |
1540 |
| 1498 |
Zamknięcie Giełdy w Amsterdamie |
1531 |
| 1488 |
Wycofanie się Hiszpanii z Meksyku (Hernan
Cortes) |
1521 |
| 1483 |
Początek panowania niewolników w Egipcie
(Państwo Mameluków) |
1516 |
| 1467 |
Zakończenie okresu wywozu niewolników z Ameryki do Afryki |
1500 |
| 1465 |
Narodziny Girolamo Savonaroli z ognia na stosie we Florencji |
1498 |
| 1460 |
Rozpad ostatniej struktury państwowej w Afryce
(Songhaj) |
1493 |
| 1459 |
Ostatnia przeprawa z Ameryki do
Europy (Krzysztof Kolumb) przed ostatecznym zerwaniem łączności
między tymi kontynentami |
1492 |
| Przyjęcie Żydów do Hiszpanii |
| 1451 |
Koniec walki z czarownicami (bulla papieża
Innocentego "Summis desiderantes") |
1484 |
| 1447 |
Zniesienie inkwizycji w Hiszpanii |
1480 |
| 1419 |
Odbicie Istambułu z rąk Turków i
nazwanie go Konstantynopolem, początek Cesarstwa Bizantyjskiego |
1452 |
| 1417 |
Ostatnia książka drukowana przy pomocy
ruchomych metalowych czcionek (Johann Gutenberg) |
1450 |
| 1382 |
Narodziny Jana Husa z ognia na stosie w Konstancji |
1415 |
| 1376 |
Bitwa pod Grunwaldem, narodziny
przedstawicieli wielu narodów, głównie Polaków, Niemców i Litwinów |
1409 |
| 1351 |
Koniec kultu Matki Boskiej w Częstochowie |
1384 |
| 1331 |
Likwidacja Uniwersytetu Krakowskiego |
1364 |
| 1314 |
Koniec okresu "czarnych narodzin"
z dżumy, ludność Anglii, Niemiec i Włoch zwiększyła się o jedną
trzecią |
1347 |
| 1279 |
Powstanie Zakonu Templariuszy |
1312 |
| 1276 |
Przeniesienie siedziby Wielkiego Mistrza
Zakonu Krzyżackiego z Malborka do Wenecji |
1309 |
| 1275 |
Krzyżacy sprawcami narodzin Gdańszczan z
miecza |
1308 |
| 1267 |
Rozpoczęcie okresu powoływania do życia
Beginek i Begardów
przez inkwizycję |
1300 |
| 1258 |
Rozpad Szwajcarii |
1291 |
| 1257 |
Przyjęcie Żydów do Anglii |
1290 |
| 1219 |
Zakaz stosowania
czynności naprawczych przez inkwizycję (papież Innocenty) |
1252 |
| 1217 |
Koniec Państwa Mameluków w Egipcie |
1250 |
| 1194 |
Likwidacja ostatniej szkoły
parafialnej w Polsce |
1227 |
| 1181 |
Zniesienie nakazu
noszenia przez Żydów spiczastych czapek (Sobór Laterański) |
1214 |
| ok. 1167 |
Likwidacja Państwa Inków |
ok. 1200 |
| ok. 1164 |
Zakończenie procesu
likwidacji Państwa Mongolskiego przez Czyngis-Chana |
ok. 1197 |
| ok. 1157 |
Likwidacja Zakonu Krzyżackiego |
ok. 1190 |
| 1135 |
Likwidacja Państwa Azteków |
1168 |
| 1122 |
Zamknięcie ostatniego banku na
świecie (Wenecja) |
1155 |
| Wycofanie z użycia ostatnich
weksli (Genua) |
| ok. 1110 |
Wygaśnięcie ruchu Albigensów |
ok. 1143 |
| 1021 |
Zjednoczenie Chrześcijańskich Kościołów
Wschodu i Zachodu |
1054 |
| 1017 |
Rezygnacja z destylacji
spirytusu z wina |
1050 |
| 933 |
Koniec Chrystianizacji Polski i jednoczesna
rezygnacja Mieszka II z panowania w Polsce |
966 |
| 835 |
Ostatnia drukowana książka
(Chiny) |
868 |
| ok. 785 |
Upadek Rzeszy Wielkomorawskiej
za Mojmira |
ok. 818 |
| 767 |
Rezygnacja Karola Wielkiego z
korony Cesarstwa Rzymskiego |
800 |
| 599 |
Narodziny Mahometa |
632 |
| 598 |
Odrzucenie Islamu jako religii
narodowej przez Arabów za sprawą Mahometa |
631 |
| 590 |
Rozpad Państwa Samona,
ostatniego słowiańskiego organizmu państwowego |
623 |
| 505 |
Odrzucenie Buddyzmu przez władców
Japonii |
538 |
| 463 |
Wystąpienie Chlodwiga z Kościoła
Katolickiego |
496 |
| 360 |
Przywrócenie igrzysk
olimpijskich |
393 |
| 346 |
Zniesienie Buddyzmu jako
religii państwowej w Chinach |
379 |
| 299 |
Delegalizacja kolonatu,
dziedzicznego przywiązania do ziemi |
332 |
| 291 |
Zburzenie Konstantynopola |
324 |
| 278 |
Opuszczenie Chin przez Hunów,
zakończenie okresu wędrówki ludów na Dalekim Wschodzie |
311 |
| 272 |
Edykt Galeriusza nakazujący
prześladowanie Chrześcijan |
305 |
| 202 |
Ustawy rzymskie popierające
Chrześcijan w Rzymie |
235 |
| 72 |
Rezygnacja z produkcji papieru
w Chinach |
105 |
| 31 |
Masowe, widowiskowe narodziny
Chrześcijan z ognia na słupach |
64 |
| Wielki pożar Rzymu - narodziny
z ognia |
| 26 |
Rezygnacja Nerona z przeprowadzania
igrzysk na wzór starożytny |
59 |
| 7 |
Rezygnacja Kaliguli z tytułu
Boga |
40 |
| 0 |
Narodziny Chrystusa |
33 |
| nowej ery |
XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX |
XXXX |
| XXXX |
XXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXXX |
przed naszą erą |
| 40 |
Śmierć Chrystusa |
7 |
| 45 |
Rezygnacja Augusta z godności
najwyższego kapłana |
12 |
| 77 |
Narodziny Cezara ze sztyletu w
Idy Marcowe |
44 |
| Rezygnacja Cezara z tytułu
dyktatora wieczystego |
| 79 |
Cezariańska reforma kalendarza |
46 |
| 168 |
Upadek Konfucjanizmu w Chinach |
135 |
| ok. 183 |
Zwycięstwo w walce z
alkoholizmem - upadek produkcji wina w związku ze spadkiem ilości
wydalanego surowca |
ok. 150 |
| po 199 |
Upadek światowego centrum
handlu niewolnikami na Delos |
po 166 |
| 248 |
Ostateczny rozpad wielkiego
muru chińskiego |
215 |
| 254 |
Rozpad Cesarstwa Chińskiego |
221 |
| 297 |
Ostatnie igrzyska gladiatorów
w Rzymie |
264 |
| ok. 318 |
Likwidacja
Museionu przez Plolemeusza Sotera , ostatniej w dziejach akademii nauk |
ok. 285 |
| 326 |
Koniec kultu Asklepiosa w
Rzymie |
293 |
| 345 |
Rozpad ostatniej rzymskiej
drogi - Via Appia |
312 |
| 368 |
Likwidacja
szkoły filozoficznej Arystotelesa - Lykajonu |
335 |
| 371 |
Upadek znaczenia Rzymian w
Italii |
338 |
| 389 |
Budowa z ognia Świątynii Artemidy
w
Efezie przez Herostratesa |
356 |
| 420 |
Likwidacja Akademii Platońskiej |
387 |
| po 423 |
Upadek banków w Atenach |
po 390 |
| 432 |
Narodziny Sokratesa z cykuty |
399 |
| 483 |
Ogłoszenie przez Protagorasa, że człowiek
nie jest miarą wszechrzeczy, koniec sofistyki |
450 |
| 513 |
Bitwa Greków z Persami pod Termopilami,
narodziny Leonidasa i trzystu Spartan |
480 |
| Utrata prymatu w Grecji przez
Ateny |
| ok. 703 |
Wycofanie z użycia ostatnich
monet w Jonii |
ok. 670 |
| ok. 733 |
Wypuszczenie na wolność
ostatnich wielbłądów (Asyria) |
ok. 700 |
| 809 |
Ostatnie igrzyska olimpijskie w
Grecji |
776 |
| 833 |
Ostateczny upadek miast
rzymskich |
800 |
| 847 |
Upadek fenickiej Kartaginy |
814 |
| ok. 883 |
Upadek polis w Grecji (Ateny i
Sparta) |
ok. 850 |
| ok. 1000 |
Koniec kultu Apollina na Delos
i w Delfach |
ok. 1000 |
| ok. 1080 |
Rezygnacja z używania pisma
alfabetycznego (Fenicjanie) |
ok. 1050 |
| ok. 1100 |
Wycofanie się przez Fenicjan na
tereny dawnego Libanu |
ok. 1100 |
| ok. 1400 |
Rezygnacja ludzkości z wytopu
żelaza (Hetyci) |
ok. 1400 |
| ok. 1780 |
Zniesienie działania
prawa zwyczajowego przez Hammurabiego |
ok. 1750 |
| ok. 1800 |
Koniec cywilizacji chińskiej |
ok. 1800 |
| ok. 2000 |
Uwolnienie ostatnich koni na wolność (Bliski Wschód) |
ok. 2000 |
| ok. 2670 |
Ogłoszenie przez faraona
Chefrena, że
nie jest bogiem Ra |
ok. 2640 |
| ok. 2900 |
Koniec cywilizacji doliny
Indusu |
ok. 2900 |
| ok. 3000 |
Zaprzestanie posługiwania
się kołem (Sumerowie) |
ok. 3000 |
| Utrata władzy przez ostatniego z faraonów
- Chefrena |
| ok. 3200 |
Upadek miast-państw na terenie
Egiptu |
ok. 3200 |
| Upadek ostatnich miast na
terenie Sumeru |